ARGENTYNA - SŁOŃCE I WIATR

Kiedy tylko usłyszeliśmy z Rocio nadjeżdżającą od tyłu ciężarówkę uskoczyliśmy z drogi ale i tak nie zdołaliśmy uciec przed chmurą pyłu. Był to samochód Orso, który prowadził market na kołach, rozwoził towary wielką ciężarówką po wszystkich okolicznych kioskach i sklepikach. Już wiedzieliśmy że za chwilę spotkamy go u naszego znajomego który prowadził jedyny kiosk w kilkunastoosobowej wiosce. Chacho prowadził też agroturystykę, ale wydaje mi się ze niewielu z hotelowych gości którzy przyjeżdżali do niego na konne przejażdżki decydowało sie na dłuższy pobyt w skromnym gospodarstwie. W malutkich pokoikach podłoga z ubitej ziemi i prastare materace na drewnianej konstrukcji, a żeby wziąć prysznic należało najpierw napełnić ze studni plastikowy pojemnik z sitkiem a później umieścić go na haku pod sufitem. Choć pewnie prawdziwych gości wyręczał w tym Chacho. Tak jak się spodziewaliśmy pomocnik Orsa już sciągał towary z ciężarówki. I my kupiliśmy co nieco od Orso żeby móc podzielić się z naszymi gospodarzami w zamian za nocleg. Natomiast Chacho jak się okazało z część towaru zapłacił świeżo zabitym barankiem. (Bardzo mi sie spodobała taka forma handlu wymiennego. W takich miejscach pojęcie kasy fiskalnej jest tak samo nieznane jak wśród polskich lekarzy). Miałem okazję przyglądać się egzekucji cordero razem z kilkuletnią córka Chacho na której widok krwi i obdzieranego ze skóry zwierzęcia nie robił żadnego wrażenia. Po wszystkim została po baranku tylko skóra i głowa której Orso nie chciał wziąć.
Kiedy po południu wchodziłem do kuchni żeby zagotować czajniczek wody, o mało nie wywróciłem się na progu z powodu smrodu jaki buchał z wilekiego garnka. Na krawędzi kociołka mignęły mi tylko drobne ząbki, i już byłem pewien że pozostałości z baranka trafią po zagotowaniu do psiej miski. 
Podczas kolacji zdębiałem, bo na stół wjechał półmisek, z głową baranka, w takiej samej niemal formie jak ją widziałem tuż po zabiciu, z oczami jęzorem itd. tyle ze zagotowana.
Żeby nie robić przykrości gospodarzom i nie uchodzić za jakiegoś dzikusa w towarzystwie, sięgnąłem po pierwszy kawałek. Mój wybór od razu spotkał się z aprobatą biesiadników. Okazało się że trafiłem na kawałek języka, który zresztą nie był najgorszy. Za drugim razem nie chciałem już brać języka, żeby i inni mogli delektować się jego smakiem. Wybrałem jakiś biały kawałek mięsa, który okazał się znacznie gorszy a przede wszystkim nie dało się go pogryźć. Męczyłem się chyba z 5 minut z tą gumiastą żyłą zanim trafiłem na moment że reszta towarzystwa pochłonięta dyskusją na temat walorów smakowych głowy, nie dostrzegła że wypluwam cenny kawałek mięsa w serwetkę.
Nie ryzykowałem już dalszych prób i przerzuciłem się na kanapki z mortadelą, mimo że od pobytu w Maroko postanowiłem że już w życiu jej nie tknę. Teraz ktoś mógłby pomyśleć że to moja ulubiona wędlina.
Tymczasem dyskusja kulinarna trwała, dowiedziałem sie z niej między innym że oko to jeden z lepszych kąsków, nie dość że dobre to jeszcze zdrowe. W ślad za tym poszła demonstracja i wykrojona i nabita na widelec gałka oczna zniknęła w ustach Raula z sąsiedniej wioski.
Z dalszej dyskusji dowiedziałem się również że głowa baranka to wcale nie najbardziej egzotyczna z potraw goszczących na stołach mieszkańców wsi z regionu Laguny Ibera. Jak się okazało większość zna smak mięsa kajmana, który jest obecnie chroniony, strusia nandu również chronionego, nie wspominając o wiskaczach czy kapibarach. Te ostatnie traktowane są zresztą tutaj jak szkodniki i nie raz natknęliśmy się na rozkładające sie zwłoki tych największych gryzoni, które padły ofiarą nielegalnych polowań.
Tak naprawdę odniosłem jednak wrażenie że codzienna kuchnia argentyńskiej wsi jest dość monotonna, a mięso jest raczej rarytasem i traktowane jest bardziej jak przyprawa niż podstawa kuchni. Standardowymi potrawami są guiso, z makaronem, gdzie większość stanowią tanie warzywa jak ziemniaki i maniok, a mięso nadaje tylko smak, oraz puchero gdzie również dominują warzywa a do smaku wrzuca się albo krowi ogon albo kawałek nogi z kością.

Kiedy sie jedzie koleją patagońska (Tren Patagonico) która przecina Argentynę i Patagonię w poprzek, przez całą podróż widac druciane ogrodzenie które ciągnie sie wzdłuż torów z obu stron pociągu. Być może jest to najdłuższy drut ogrodzeniowy na świecie. Z pewnością produkcja drutu jest w Argentynie jedną z ważniejszych gałezi przemysłu, bo prawie wszystko jest tu ogrodzone. Pewnie wynika to z typu hodowli jaki prowadzi sie w Argentynie. Krowy, owce, lamy i inne czworonogi nie cisna sie w oborach, tylko mają do dyspozycji miliony hektarów od Tierra del Fuego po granicę z Boliwią. I wszystko jest ogrodzone, i niemal na każdym ogrodzeniu wisi tabliczka "Propriedad Privada. No Pasar". Po pewnym czasie mimo tych olbrzymich przestrzeni można nabawić sie klaustrofobii, bo co to za przyjemność poruszać sie w obrębie wioski i jednej drogi która przebiega przez tę wioskę.
Nawet w pasie prekordyliery, na wysokich punach, gdzie na olbrzymim terenie mieszka garstka ludzi, wszystko co nadaje się na hodowlę, jest czyjąś własnością i nawet w najdzikszych górach natkniemy sie nagle na ogrodzenie.
Dlatego w wielu miejscowościach połozonych blisko parków czy rezerwatów roi się od przewodników, wycieczek konnych, safari jeepem, prywatnych rezerwatów itp. Wszystko kosztuje, często słono, a w niektórych przypadkach wręcz absurdalnie dużo, a kiesa backpakera z reguły jest niezbyt zasobna. 
Samotne zwiedzanie jest więc często nieco utrudnione, zwłaszcza jeśli chcemy zachowac czyste sumienie i uniknąć nieprzyjemności. Przyznam szczerze ze nie wiem jak by takie wtargnięcie zostało potraktowane. Co prawda czasem sam przechodiałem przez czyjes pastwiska, oczywiście bez pytania, bo też skad tu wiedzieć czyja to ziemia i gdzie szukać własciciela na jakims wygwizdowie, ale jakoś nigdy nie natknąłem sie na nikogo.
Jednym z gorzej zapamiętanych doświadczeń był pierwszy dzień nad jeziorem Huechulafquen. Szukałem wtedy darmowego campingu, bo słyszałem że taki jest. Tego dnia na próżno. Cały teren wokół jeziora jest rozparcelowany, w zasadzie nie ma chyba publicznego dostępu do jeziora. W pewnym momencie zrezygnowany i zmeczony chodzeniem z dwoma plecakami usiadłem na ławce, po czym poderwałem sie jak opażony -kożystanie z ławki 10 peso. Za darmo mogłem odpocząć na poboczu drogi z dala od jeziora.

Kiedy po raz pierwszy usłyszałem od koleżanki Rocio że Douglas Thompkins i Sylwek Stalone to agenci USA to włos mi sie zjeżył na głowie, bo przecież byłem na ekoturystycznej farmie Douglasa na Lagunie Ibera. Rokiego nie muszę chyba przedstawiać, zaś drugi pan, to multimilioner założyciel NorthFace i Esprit dwóch wielkich firm odzieżowych, później działacz ekologiczny który stworzył m.in Park Narodowy Pumalin w Chile. Czego szukają agenci USA w Argentynie? Ano tego co dla życia najcenniejsze czyli wody. Zresztą nie tylko oni, są agentami łasymi na wodę, od dawna bowiem bogacze tego świata robia sobie zakupy w Ameryce Południowej. Tym co kupują sa olbrzymie połacie ziemi, w obręb których wchodzą czasem całe łancuchy górskie, rzeki i jeziora. Całkowicie podzielam wkurzenie Argentyńczyków na taki stan rzeczy, bo jakbyśmy sie czuli gdyby ktoś nam wykupił Morskie Oko, albo jeden z pięciu stawów, a tak było z olbrzymim górskim jeziorem Lago Escondio w Argentynie, które leżało na górskim szlaku, a nagle znalazło się w samym środku posesji brytyjskiego milionera Lewisa niczym oczko wodne. Ale dlaczego to zaraz agenci obcych mocarstw? Tutaj właśnie wychodzi na jaw hydrozagadka. Otóż w związku z kurczeniem się zasobów czystej wody na świecie, już dziś w wielu regionach świata zaczyna jej brakować, a będzie jescze gorzej. Wojny o dostęp do żródeł czystej wody są nieuniknione. Dla większości Polaków to nie do pomyślenia, bo na brak wody nie mamy co narzekać, zwłaszcza kiedy w weekend chce się człowiek na łono przyrody udac to zawsze pada. I mi tez to do głowy nie przyszło, więc z pierwszej dyskusji na ten temat wolałem sie raczej wycofać. Z drugiej nie było już tak łatwo bo mój rozmówca, swoja drogą bardzo sympatyczny koleżka pracujący w schronisku górskim, wyciągnął nawet mapę, pozatym dopiero co zaczęliśmy pić mate, a nie powiem przeciez po pierwszym siorbnięciu "gracias, ya no quiero mas", byłoby to gorsze od spoliczkowania go. Zaczął mi na niej pokazywać "okupowane terytoria" oraz rozmiesczenie amerykańskich baz wojskowych odpowiednio niedaleko, co niby miało dowodzić że to wszystko to jedna wilka ustawka USA. Po skończeniu pierwszego czajniczaka z wodą chciałem jak najszybciej iść rozbijac namiot, żeby zdążyć przed zmrokiem, do którego było jeszcze ze dwie godziny, a namiot mam z dekatlonu co się sam stawia w dwie sekundy. Jednak wróciłem do Polski, poszperałem w internecie, musiałem, bo nawet moi znajomi jeżdżący do Wylotowa na obserwacje UFO nie znali teotii przyszłych wojen o wodę.
Były sekretarz ONZ Boutros Ghali stwierdził że następna wojna w Zatoce Perskiej wybuchnie nie z powodu ropy, lecz wody.
Ryszard Kapuściński uważał że wiek XXI będize stuleciem wojen o wodę.
Amerykański wywiad: wojny o wodę zagrożą bezpieczeństwu USA
itd.
Szanuj wodę!

Kiedyś podczas jakiejś przejażdżki rowerem wzdłuż Łachy Potockiej zatrzymaliśmy się z Rocio żeby zerknąć na teren ogródków działkowych. Trochę rozbawiło mnie jej pytanie o to czy ktoś mieszka w tych domach, chodziło oczywiście o altanki. W Argentynie zorientowałem się że z punktu widzenia mieszkańca Ameryki Południowej nie ma nic dziwnego w takim pytaniu. Dziwne jest co najwyżej że w takich ładnych i porządnych domach trzyma się narzędzia ogrodnicze.
Większość "villas" czyli przedmieść składa się z mniej lub bardziej udanych konstrukcji typu komórka na narzędzia w których jednak zamieszkują całe rodziny. Podobnie wygląda wiele domów na wsi, zwłaszcza na biedniejszej północy.

Nie ulega wątpliwości że Wodospady Iguazu to jedna z największych atrakcji turystycznych Argentyny, wpisana na listę 7nowych cudów świata. Do małego miasteczka Puerto Iguazu codziennie przybywa tysiące turystów nie tylko autobusami, także kilkoma regularnymi połączeniami lotniczymi. Tylko po to żeby zajrzeć w czeluść Garganta del Diablo, największego wodospadu z ponad 200 jakie tworzy w tym miejscu rzeka Iguazu. Nam udało się chyba trafić na dobry i niezatłoczony dzień, pierwszym pociągiem, który służy do przemieszczania się po parku, dotarliśmy do kładki prowadzącej do tarasu widokowego ulokowanego nad samym wodospadem. Początkowo nie mogliśmy dopchać się do barierki ale za pół godziny większość turystów zniknęła idąc pewnie na inne wodospady, a my zostaliśmy sam na sam z tym niesamowitym zjawiskiem. Staliśmy na platformie moknąc od niesionej wiatrem rosy jak zahipnotyzowani, od czasu do czasu śmiejąc się do siebie z radości. Dopiero gdy pojawiła się kolejna grupa turystów, ruszyliśmy w kierunku innych wodospadów, może nawet bardziej malowniczych ale już nie wywołujących takich emocji. Pod wieczór ostatnią kolejką wróciliśmy nad Diabelską Gardziel, i znów mieliśmy szczęście bo nie było wielu ludzi, natomiast promienie słońca tym razem co chwilę tworzyły nad wodospadem niemal pełne koło tęczy. Wracając kładką na brzeg moje serce już wypełniała nostalgia i nawet smutek, że już muszę opuścić to miejsce choć jednocześnie szczęście że widziałem coś tak wspaniałego.
Chciałbym dodać jeszcze kilka wskazówek dla tych co będą się wybierać w to miejsce. Warto zapoznać się z mapą i zaplanować sobie zwiedzanie. My poszliśmy najpierw do Garganta del Diablo, następnie na Circuito Superior, później Circuito Inferior, Sendero Macuco, i na sam koniec biegiem jeszcze raz na Garganta del Diablo. Na wyspę San Martin nie można było wtedy popłynąć ze względu na wysoki poziom wody w rzece, ale i tak to co wymieniłem zwiedzaliśmy w dość szybkim tempie. Dlatego uważam że obejście wszystkich dostępnych ścieżek w spokojnym tempie nie jest raczej możliwe jednego dnia. I może lepiej zaplanować sobie dwa dni zwiedzania niż pędzić na złamanie karku. Przy wyjściu można pokazać dokument i dostać zaświadczenie upoważniające do 50% zniżki dnia następnego tak więc nie 100, a 50 peso. Sądzę że warto pojechać pierwszym pociągiem nad Garganta del Diablo, bo nikt tu szybciej nie dotrze na piechotę, a po rozejściu się tłumu z pierwszego transportu można liczyć nawet na chwilę samotności. W ciągu dnia większość miejsc oprócz Sendero Macuco jest zatłoczona, więc sadzę że Garganta tym bardziej. Jeśli chodzi o ścieżkę przyrodniczą Sendero Macuco, to mimo że w folderze zobaczymy zdjęcia tucana i wyjców to szansa na ich spotkanie jest raczej minimalna, natomiast znajdujący się na końcu ścieżki wodospad jest znacznie mniej spektakularny niż pozostałe. Zamiast tego polecałbym wycieczkę autobusem miejskim do dzielnicy Santa Rosa gdzie na ostatnim przystanku zaczyna się ścieżka przez dżunglę prowadząca do kilku pięknych wodospadów. Jest tam znacznie mniej ludzi i można się nawet swobodnie wykąpać.

 Tym razem do napisania tego wpisu natchnął mnie przeczytany dziś w "La Nacion" artykuł. Choć może natchnął to niezbyt dobre określenie na wiadomość która ścina z nóg. Chodzi o zabójstwo Laurenta Schwebela, fotografa przyrody i przewodnika. Zabójstwo wyjątkowo absurdalne. Schwebel z racji swojego zawodu stawał oko w oko z dzikimi zwierzętami, a zginął na pełnym ludzi placu San Martin w centrum Buenos Aires, tuż przy największym dworcu autobusowym Retiro. Ukradziono mu aparat, narzędzie pracy, którego próbował bronić, otrzymał cios nożem w klatkę piersiową i po kilku minutach zmarł. Napastnik przemaszerował z pełnym spokojem przez plac wymachując aparatem, dopiero na ulicy zaczął biec.
http://www.lanacion.com.ar/1447230-conmocion-por-un-crimen-en-retiro

http://www.lanacion.com.ar/1447343-la-hermana-del-frances-asesinado-tildo-de-absurda-su-muerte

zdjęcia Laurenta Schwebela
http://www.grandsespaces.ch/images/voyages/circuits-decouverte/Bresil-Pantanal-Jaguar-Photo-Laurent-Schwebel-LS14.JPG
http://www.grandsespaces.ch/images/voyages/circuits-decouverte/Bresil-Pantanal-Caiman-Laurent-Schwebel-LS13.JPG

W Argentynie co jakiś czas słyszy się o aktach przemocy wobec turystów, autostopowiczów, a zwłaszcza samotnych turystek i o ich zaginięciach. Tuż przed moim wyjazdem głośno było o zniknięciu australijskiej turystki w okolicach schroniska Cajon Azul. Odnaleziono ją kilka dni później mocno poturbowaną i zdezorientowaną, ze śladami gwałtu. Dla mnie było to o tyle szokujące że jeszcze parę tygodni temu spędziłem tam dwa dni w sielankowej atmosferze i pośród przemiłych ludzi. Nie chodzi o to że nagle poczułem się zagrożony, ale takich rzeczy raczej się nie spodziewa w górach gdzie z reguły darzy się innych turystów górskich dużym zaufaniem.
Jeśli chodzi o moje doświadczenia i odczucia to nie powiedziałbym nigdy że Argentyna to kraj niebezpieczny, wręcz przeciwnie, czułem się tam bezpieczniej niż w Polsce, gdzie już trzy razy byłem ofiarą agresji nadpobudliwych młodzieńców. Za każdym razem z czystej bezinteresownej złości czy też nienawiści. Będąc w Argentynie nawet poruszając się po dość biednych dzielnicach nie czułem takiego zagrożenia. Nie spotkałem bodaj jednej osoby, której zakazana morda od razu mówi że lepiej zejść mu z drogi. Ani razu mijając kogoś nie zostałem celowo szturchnięty, nie widziałem żadnych chuligańskich zachowań na przystankach czy dworcach autobusowych. Znów dodam że poruszałem się raczej po mniejszych miejscowościach i tylko w kilku stolicach prowincji spędziłem więcej niż jeden dzień i może dlatego odniosłem wrażenie że prawie nie istnieje tam zakapiorstwo, tak charakterystyczne dla naszego kraju.
Od wielu ludzi słyszałem żeby uważać, nie zbliżać się do villas-dzielnic biedy dotkniętych problemem narkomanii, gdzie wśród biednych króluje paco -narkotyk z odpadów po produkcji kokainy, który w dwa lata potrafi doprowadzić do śmierci. Uzależnia tak mocno że ci co wpadli w jego objęcia potrafią sprzedać każdą rzecz łącznie z drzwiami do mieszkania żeby zdobyć kolejną działkę. Mówi się że duża część przestępstw ma związek właśnie z powodu narkotyków. Z desperacji by zdobyć pieniądze, oraz po prostu porachunki narkotykowe, i że w większości przestępstwa te nie dotykają ludzi niezamieszanych narkotykowe interesy.
Mam nadzieję że tak właśnie jest, że przestępstwa w większości nie dotyczą niewinnych ludzi, choć najlepiej jakby ich w ogóle nie było tak jak i biedy oraz przeklętego paco, a wstrząsająca śmierć Laurenta Schwebela jest tylko wyjątkiem.

Każdy zna chyba zwrot "chcieć gwiazdkę z nieba". Tym właśnie była dla mnie wizyta w kanionie Talampaya w prowincji La Rioja. Najpierw długo szukaliśmy informacji na temat atrakcji naturalnych w La Rioja i San Juan, bo turystyka szlakiem winnic bardzo promowana w Argentynie to nie do końca nasze klimaty, mimo że do abstynentów nie należymy. Pierwszy z parków, na który się napalałem jak łysy na wagon grzebieni to Ischigualasto gdzie znajduje się Valle de la Luna z przepięknym łukiem i ciekawymi formacjami skalnymi. Odpadł po potwierdzeniu informacji że można go odwiedzić ale wyłącznie dysponując własnym samochodem. Zdecydowaliśmy się więc na wizytę w kanionie Talampaya. Mieliśmy nadzieję że uda nam się jakiś niezależny treking jeśli nie do kanionu Talampaya to może w jego okolice.
Autobusem dotarliśmy przed bramę parku. Po kilku minutach marszu dotarliśmy do budynków gdzie znajduje się recepcja, bar, centrum interpretacji, itd. Rozbiliśy namiot i jako jedyni zostaliśmy  na noc. Obok namiotu kręci się zorro, to oczywiście lis po hiszpańsku :). Powoli zapada zmrok a na niebie pojawia się niesamowita wprost ilość gwiazd. O 10 wyłącza się generator prądu i momentalnie otacza nas absolutna cisza jakby ktoś narzucił na nas puchową pierzynę i przycisnął do uszu. Przez parę godzin gapimy się w niebo zahinotyzowni.
Rano idziemy do biura strażników parku, po jakieś informacje. Sytuacja nie wygląda za dobrze, bo do kanionu jest ok 15km. a poza kanionem nie ma żadnych szlaków, poza tym nie ma żadnych źródeł wody, a guardaparques nie mogą nas podrzucić swoim samochodem, bo to wbrew przepisom. Zostaje nam jedynie skorzystać z oferty firmy która dzierżawi kanion, i do której należy cały ten ośrodek, albo oferty Towarzystwa Przewodników Górskich, którzy zajmują malutki pokoik w tym kompleksie. Prawdę powiedziawszy chętnie wybralibyśmy wycieczkę z przewodnikami, bo zawierała ona wizytę w kanionie Talampaya, i wycieczkę rowerową do bocznego kanionu. Niestety chyba ze względów konkurencyjności przewodnikom nie wolno przewozić turystów, mogą jedynie towarzyszyć komuś w jego własnym aucie. Ponieważ nie mieliśmy auta i z tą formą zwiedzania musieliśmy się pożegnać. Wykupiliśmy w końcu jedną z tańszych wycieczek z firmy Rolling Travel za 95peso obejmującą tylko kanion. Zapakowano nas po tym do busika i ruszyliśmy w drogę. Moja ocena tego miejsca na pewno nie będzie obiektywna, bo nienawidzę takiego zwiedzania, gdzie trzeba łazić z grupą za przewodnikiem, brać udział w głupich zgadywankach w rodzaju: a co przedstawia ta skała, albo gdzie wśród tych skał jest wielbład, słuchać dowcipów przygotowanych specjalnie na te okazję i powtarzanych każdej odwiedzającej to miejsce osobie. Sam kanion chyba tylko ze względu na wartość archeologiczną został uznany przez UNESCO za jakiś tam cud świata, bo jeśli chodzi o górski pejzaż i skalne formy to na kolana nie rzuca. Może moja ocena byłaby nieco inna gdybym nie musiał poruszać się busikiem oraz ścieżkami z barierką jak dla krów, a w dodatku nie można się za bardzo oddalić np, żeby zrobić zdjęcia bo wszyscy już zasuwają do autobusu. Petroglify widziałem już w Antofagaście, niektóre nawet bardziej okazałe, z tą jednak różnicą że w sektorze Punta de la Peńa byłem sam i oko w oko, bez żadnych barierek, ze skalnymi rysunkami starożytnych indian. Jednym słowem byłem zawiedziony tą wizytą.
Kilka tygodni wcześniej koleżanka Rocio, która kiedyś pracowała w parku narodowym powiedziała mi że już nie wróci do pracy jako strażnik parku, ponieważ nie służą już ochronie przyrody, tylko chronią prywatnych interesów. Na początku myślałem że chodzi o wykupywanie źródeł wody pitnej przez obcokrajowców i nie drążyłem tematu bo do tej teorii byłem nastawiony dość sceptycznie. W przypadku parku Talampaya zobaczyłem jednak że nawet na takiej pustyni, prywatne firmy kręcą niezłe lody, a guardaparques chronią terenu do którego nie ma wstępu zwykły człowiek, więc w zasadzie służą interesom prywatnej firmy.
Nie napisałem, że jednak otrzymałem swoją gwiazdkę z nieba. Nie całkiem taką jaką sobie wyobrażałem za to bardziej dosłownie. Poprzedniej nocy kiedy tak siedzieliśmy z Rocio gapiąc się w gwiazdy, dostrzegliśmy najpierw niepozorną białą smugę spadającej gwiazdy, ale zjawisko zamiast zaraz zniknąć jak to zwykle bywa trwało. Biała smuga zamieniła się w złoty coraz grubszy ogon tak że w końcu widać było smugę ognia. Meteor zaczął zwalniać i rozpadać na kawałki, które wolno dymiąc się zaczęły opadać ku ziemi. Chwile potem zaczęliśmy się cieszyć, jakbyśmy wygrali nagrodę na loterii. Była to jedna z najwspanialszych najbardziej magicznych chwil w moim życiu.
Cząstka tego nocnego nieba, tak odległego i nieosiągalnego, wylądowała prawie u naszych stóp.

Każdy kto się choć trochę interesuje Argentyną nie mógł nie słyszeć o Asado, które jest częścią argentyńskiej tradycji tak samo jak picie mate i oglądanie seriali. Nie mogę napisać tutaj że jest to taki odpowiednik grilla, bo moi argentyńscy przyjaciele w najlepszej sytuacji obrażą się na mnie ale mogą też wyciągnąć bardziej bolesne konsekwencje. Przede wszystkim co podkreślają Argentyńczycy jet to przede wszystkim spotkanie przy stole, rodzaj biesiady na którą zaprasza się często kilkanaście osób z rodziny, czasem z sąsiedztwa i znajomych. Z reguły też to zapraszający ponosi większość kosztów, ale zasadą jest żeby odwdzięczyć się za zaproszenie organizując również asado. Nic za to nie stoi na przeszkodzie żeby przynieść ze sobą wino, sałatkę albo chleb. Oczywiście podstawą nie są powyższe produkty, podstawą jest krowa lub baranek, najlepiej zabite tuż przed wrzuceniem mięsa na ruszt -parilla (parilla to bardzo często nazwa restauracji gdzie podają mięso z rusztu). Oczywiście rzadko kiedy piecze się całą krowę, albo baranka. Baranek w całości jest tradycyjnie kupowany do przygotowania wigilijnej wieczerzy. Często pieczony jest na specjalnym wbitym w ziemię pręcie, mięso krowy piecze się zaś na rozgrzanym wcześniej ruszcie, nigdy nad ogniem tylko nad żarem -brasa. Tuż przed podaniem tnie się mięso na mniejsze kawałki i taca z nimi okrąża stół a każdy nakłada sobie upatrzony fragment mięsa. Czuwający nad parillą asador jest zawsze jeden, zawsze mężczyzna, i zawsze otrzymuje brawa, choć moim zdaniem nie zawsze zasłużone. (Dużo zawsze w jednym zdaniu) Oprócz mięsa krowy i baranka, które często występują w duecie podczas asado, piecze się również chorizo i morchillę. Chorizo to taka surowa kiełbasa wieprzowa specjalnie na asado , zaś morchilla to taki odpowiednik polskiej kaszanki, też robiony z krwi wieprzka, tylko chyba bez kaszy. Czasem do składu dołącza kurczak. Wspomniane wcześniej dodatki nie są zbyt wyszukane. Sałatka to z reguły tylko sałata i pomidor plus oliwa i ocet, raz tylko pojawiła się ensalada rusa czyli sałatka warzywna była to wigilia. Do tego chleb i czerwone wino -im lepsze tym lepiej. Piwo raczej nie pojawia się podczas asado, ale jest to raczej kwestia preferencji Argentyńczyków niż zasad. Asado z reguły kończy się grubo po północy i ciężko jest się podnieść z krzesła po wielogodzinnym mięsnym maratonie, za to powrót piechotą do domu jest bardzo wskazany. Na drugi dzień spokojnie można nic nie jeść, spodziewać się jednak można telefonu od przyjaciół żeby pomóc w dojadaniu resztek z poprzedniego wieczora, których często wystarcza na kolejne posiedzenie. Argentyńczycy uwielbiają asado i nie potrzebują do tego wcale okazji ani dużego towarzystwa. Parilla znajdzie się wszędzie, każdy dom, camping, hotel, park, posiada to cudowne a jakże proste urządzenie. Pamiętam taka sytuację kiedy wysiadaliśmy z auta Dantego, który zabrał nas na stopa i umawialiśmy się na wieczór na jakąś kolację, zapytałem to w jakiej restauracji się spotkamy? Zarówno Dante jak i moja dziewczyna Rocio popatrzyli na mnie jak na ufoludka, jaka restauracja, spotykamy się na asado.
Będę szczery, nie podzielam tej fiksacji Argentyńczyków. Lubię siedzieć w ciemnościach z dziewczyną nad gotującym się kotletem z cielęciny, popijać wino podczas gdy tłuszcz skapuje na rozgrzany popiół :), ale nie widzę w tym wcale dużo większej filozofii niż w naszym polskim grilowaniu. Jakbym grilował co tydzień to pewnie nie mógłbym patrzeć na zwyczajną, podobnie było w Argentynie, gdzie czasami byłem już znudzony tym kawałkiem wołowiny i sałatką z pomidorem. Prawdę powiedziawszy jak na wigilię zrobiliśmy z Rocio ruskie, to większość gości była co najmniej zszokowana że w ogóle jest jakieś dodatkowe danie oprócz baraniny. Miałem z tego niezła satysfakcję że wprowadziliśmy w ten standardowy jadłospis jakieś urozmaicenie.
W kwestii słynnej argentyńskiej wołowiny mogę powiedzieć, że to też różnie bywa. Czasem jest naprawdę pyszna, mięciutka i krucha -blandito, ale zdarzała się i taka którą trzeba było żuć jakieś 10 minut przed połknięciem a przez następnych parę dni ciągle znajdowałem jeszcze kawałki mięsa między zębami. Może to była jakaś krowa emigrantka.
Na koniec dodam że z powodu hiperinflacji i niby poprawiającej się sytuacji narodu, przynajmniej na prowincji asado wcale nie jest takim znowu powszechnym zjawiskiem. Tam asado służy często do zdobywania głosów w wyborach lokalnych. Określenie "kiełbasa wyborcza" ma tam trochę inne, bardziej dosłowne znaczenie.

 

Zanim zacznę narzekać chcę pokazać miejsce o którym nie mogę zapomnieć. Było to pierwsze miejsce w Argentynie o którym pomyślałem że tu właśnie mógłbym mieszkać.